Köpük näçe gowy bolsa, zyýansyzlandyrmak ukyby şonça-da gowy bolar?

Gündelik ulanýan köpükli arassalaýjy serişdelerimiz barada näçe zat bilýäris? Hiç wagt şeýle pikir etdikmi: arassaçylyk serişdelerinde köpügiň nähili orny bar?

Näme üçin biz köpürjikli önümleri saýlamaga meýilli?

 

 
 
Deňeşdirme we tertiplemek arkaly biz köpürtme ukyby gowy bolan ýüzleý aktiwleşdirijini tiz wagtda ele alyp bileris, şeýle hem ýüzleý aktiwleşdirijiniň köpürtme kanunyny alyp bileris: (ps: Şol bir çig mal dürli öndürijilerden bolany üçin, onuň köpürtme öndürijiligi hem dürli, bu ýerde dürli çig mallary görkezmek üçin dürli uly harplary ulanyň.öndürijiler)

①Surfaktantlaryň arasynda natriý lauril glutamat güýçli köpüklenme ukybyna, disodium lauril sulfosuktsinat bolsa gowşak köpüklenme ukybyna eýedir.

2 Sulfatly, amfoterli we ion däl-aktiw maddalaryň köpüsi köpük durnuklaşdyryjy ukybyna eýedir, aminokislotaly we köpük durnuklaşdyryjy maddalaryň bolsa, adatça, köpük durnuklaşdyryjy ukyby gowşakdyr. Eger aminokislotaly we köpük durnuklaşdyryjy önümleri öndürmek isleseňiz, güýçli köpüklenme we köpük durnuklaşdyryjy ukyby bolan amfoterli ýa-da ion däl-aktiw maddalary ulanmagy göz öňünde tutup bilersiňiz.

Şol bir surfaktantyň köpürtme güýjüniň we durnukly köpürtme güýjüniň diagrammasy:

 
Surfaktant näme?

Surfaktant molekulasynda azyndan bir möhüm ýüzleý ýakynlyk toparyny öz içine alýan (köp halatlarda suwda eremegini kepillendirmek üçin) we ýakynlygy az bolan jyns taýdan däl topar bolan birleşmedir. Köp ulanylýan surfaktantlar ion surfaktantlary (kation surfaktantlary we anion surfaktantlary goşmak bilen), ion däl surfaktantlar we amfoter surfaktantlardyr.
Köpürjikli ýuwujy serişdäniň esasy düzümi ýüzleý aktiwleşdirijidir. Gowy öndürijilikli ýüzleý aktiwleşdirijini nädip saýlamalydygy köpük öndürijiliginiň we ýag aýyrmagyň güýjüniň iki ölçeginden bahalandyrylýar. Olaryň arasynda köpük öndürijiliginiň ölçegi iki görkezijini öz içine alýar: köpürjik öndürijiligi we köpügi durnuklaşdyrmagyň öndürijiligi.

Köpük häsiýetleriniň ölçegleri

Köpükleriň bize näme ähmiýeti bar?

Diňe, ol çalt köpürjiklenýärmi? Köpük köpmi? Köpürjik dowam edermi?
Bu soraglara çig mallary kesgitlemekde we ele almakda jogap taparys
Synaglarymyzyň esasy usuly, milli standart synag usulyna - Ross-Miles usulyna (Roş köpügini kesgitlemek usuly) laýyklykda, bar bolan enjamlary ulanyp, laboratoriýada giňden ulanylýan 31 sany surfaktantyň köpüklenme güýjüni we köpük durnuklylygyny öwrenmek, kesgitlemek we barlamakdyr.
Synag subýektleri: Laboratoriýalarda giňden ulanylýan 31 surfaktant
Synag elementleri: köpürtme güýji we dürli surfaktantlaryň durnukly köpürtme güýji
Synag usuly: Roth köpük synag enjamy; Gözegçilik üýtgeýän usuly (deň konsentrasiýaly ergin, hemişelik temperatura);
Kontrastly tertiplemek
Maglumatlary işläp taýýarlamak: köpügiň beýikligini dürli wagt aralygynda ýazyp almak;
0 minutyň başyndaky köpügiň beýikligi stoluň köpüklenme güýjidir, beýiklik näçe ýokary bolsa, köpüklenme güýji şonça güýçli bolýar; Köpügiň durnuklylygynyň düzgünligi 5 minut, 10 minut, 30 minut, 45 minut we 60 minut üçin köpügiň beýiklik düzüminiň diagrammalary görnüşinde görkezildi. Köpügiň tehniki hyzmaty näçe uzak bolsa, köpügiň durnuklylygy şonça güýçli bolýar.
Synagdan we ýazgydan soň, onuň maglumatlary aşakdaky ýaly görkezilýär:
 

 
Deňeşdirme we tertiplemek arkaly biz köpürtme ukyby gowy bolan ýüzleý aktiwleşdirijini tiz wagtda ele alyp bileris, şeýle hem ýüzleý aktiwleşdirijiniň köpürtme kanunyny alyp bileris: (ps: Şol bir çig mal dürli öndürijilerden bolany üçin, onuň köpürtme öndürijiligi hem dürli, bu ýerde dürli çig mal öndürijilerini görkezmek üçin dürli uly harplary ulanyň)

① Serfaktantlaryň arasynda natriý lauril glutamat güýçli köpüklenme ukybyna, disodium lauril sulfosuksinat bolsa gowşak köpüklenme ukybyna eýedir.

2 Sulfatly, amfoterli we ion däl-aktiw maddalaryň köpüsi köpük durnuklaşdyryjy ukybyna eýedir, aminokislotaly we köpük durnuklaşdyryjy maddalaryň bolsa, adatça, köpük durnuklaşdyryjy ukyby gowşakdyr. Eger aminokislotaly we köpük durnuklaşdyryjy önümleri öndürmek isleseňiz, güýçli köpüklenme we köpük durnuklaşdyryjy ukyby bolan amfoterli ýa-da ion däl-aktiw maddalary ulanmagy göz öňünde tutup bilersiňiz.
 
Şol bir surfaktantyň köpürtme güýjüniň we durnukly köpürtme güýjüniň diagrammasy:
 

Natriý lauril glutamat

Ammonium lauril sulfat

Şol bir surfaktantyň köpüklenme ukyby bilen köpügi durnuklaşdyrmak ukybynyň arasynda hiç hili baglanyşyk ýok we köpüklenme ukyby gowy bolan surfaktantyň köpügi durnuklaşdyrmak ukyby gowy bolmazlygy mümkin.
Dürli surfaktantlaryň köpürjik durnuklylygyny deňeşdirmek:

 
Ps: Deňeşdiriji üýtgeme tizligi = (köpügiň beýikligi 0 minutda – köpügiň beýikligi 60 minutda)/köpügiň beýikligi 0 minutda
Baha beriş ölçegleri: Göreşdirme üýtgeme tizligi näçe ýokary bolsa, köpügiň durnuklaşdyryş ukyby şonça-da gowşak bolýar
Köpük diagrammasynyň seljermesi arkaly şeýle netijä gelmek bolýar:

① Disodium kokamfoamfodiasetat köpük durnuklaşdyrma ukybyna iň güýçli, lauril gidroksil sulfobetain bolsa iň gowşak köpük durnuklaşdyrma ukybyna eýedir.

2 Lauril spirt sulfat surfaktantlarynyň köpük durnuklaşdyrmak ukyby, umuman, gowy, aminokislotaly anion surfaktantlarynyň köpük durnuklaşdyrmak ukyby bolsa, umuman, pes;

Formula dizaýn salgylanmasy:

Köpüklenme we köpük durnuklaşdyrma görkezijileriniň görkezijilerinden, olaryň arasynda belli bir kanunyň we özara baglanyşygyň ýokdugyny, ýagny köpüklenme görkezijisiniň köpük durnuklaşdyrma görkezijisiniň hökman gowy däldigini netije çykarmak bolýar. Bu bizi köpüklenýän çig mallary ele almagyň dowamynda, köpüklenýän görkezijileri iň gowy derejede almak üçin köpüklenýän görkezijileriň dürli görnüşleriniň makul utgaşmasyny ulanmak arkaly köpüklenýän görkezijileriň ajaýyp görkezijilerine doly üns bermegi göz öňünde tutmaly edýär. Şol bir wagtyň özünde, köpüklenýän görkezijileriň we ýag durnuklaşdyrma görkezijileriniň arassalaýyş täsirine ýetmek üçin, ol güýçli ýag arassalaýjy güýçlü köpüklenýän serişdeler bilen utgaşdyrylýar.

Ýagsyzlandyryş güýjüniň synagy:

Maksat: Güýçli açyjy täsire eýe bolan ýüzleý aktiwleşdirijileri gözden geçirmek we analiz we deňeşdirme arkaly köpük häsiýetleri bilen ýag aýyryjy täsiriň arasyndaky baglanyşygy tapmak.
Baha beriş ölçegleri: Biz ýüzleý aktiwleşdirijini arassalamakdan öň we soň plýonka matasynyň leke pikselleriniň maglumatlaryny deňeşdirdik, syýahat gymmatyny hasapladyk we ýagsyzlandyryjy güýç indeksini emele getirdik. Indeks näçe ýokary bolsa, ýagsyzlandyryjy güýç şonça-da güýçli bolýar.
 

 
Ýokardaky maglumatlardan görnüşi ýaly, görkezilen şertlerde güýçli ýag aýyrýan güýç ammonium lauril sulfat, gowşak ýag aýyrýan güýç bolsa iki CMEA;
Ýokardaky synag maglumatlaryndan, surfaktantyň köpük häsiýetleri bilen onuň ýag aýyrýan güýjiniň arasynda gönüden-göni baglanyşyk ýokdugyny netije çykarmak bolýar. Mysal üçin, güýçli ýag aýyrýan güýji bolan ammonium lauril sulfatyň köpük öndürijiligi gowy däl. Şeýle-de bolsa, ýag aýyrýan güýji pes bolan C14-16 olefin natriý sulfonatyň köpük öndürijiligi öňde durýar.
 

Eýsem, näme üçin saçyňyz näçe ýagly bolsa, şonça-da az köpükli bolýar? (Şol bir şampun ulanylanda).

Aslynda, bu umumy hadysa. Saçyňyzy ýagly saç bilen ýuwanyňyzda, köpük has çalt azalýar. Bu köpügiň işiniň has ýaramazdygyny aňladýarmy? Başgaça aýdylanda, köpükiň işiniň gowy bolmagy, ýag aýyrmak ukybynyň hem gowy bolmagyna sebäp bolýarmy?
Eksperiment arkaly alnan maglumatlardan köpügiň mukdarynyň we köpügiň çydamlylygynyň surfaktantyň köpük häsiýetleri, ýagny köpüklenme häsiýetleri we köpügiň durnuklaşdyrylmagy häsiýetleri bilen kesgitlenýändigini eýýäm bilýäris. Surfaktantyň özüniň zyýansyzlandyryş ukyby köpügiň azalmagy bilen gowşamaz. Bu nokady, ýüzleý aktiwleşdirijiniň ýagsyzlandyryş ukybyny kesgitlemegi tamamlanymyzda hem subut edildi, köpük häsiýetleri gowy bolan ýüzleý aktiwleşdirijiniň ýagsyzlandyryş güýji gowy bolmazlygy mümkin we tersine.
 
Mundan başga-da, köpük bilen surfaktantyň ýagsyzlandyrylmagynyň arasynda gönüden-göni baglanyşygyň ýokdugyny ikisiniň dürli iş prinsiplerinden hem subut edip bileris.
 
Surfaktant köpüginiň funksiýasy:

Köpük belli bir şertlerde ýüzleý işjeň maddalaryň bir görnüşidir, onuň esasy wezipesi arassalamak prosesine rahat we ýakymly tejribe bermekdir, soňra ýagyň arassalanmagy kömekçi rol oýnaýar, şonuň üçin köpügiň täsiri astynda ýagyň gaýtadan çökmegi aňsat däl, has aňsat ýuwulyp aýrylýar.
 
Seraptiw maddanyň köpürtmek we ýagdan aýyrmak prinsipi:
Seraptiw maddanyň arassalaýjy güýji suw-howa serhet dartgynlygyny azaltmak ukybyndan (köpüklenme) däl-de, nebit-suw serhet dartgynlylygyny azaltmak ukybyndan (ýagsyzlandyrmak) gelip çykýar.
Bu makalanyň başynda belläp geçişimiz ýaly, surfaktantlar amfifil molekulalar bolup, olaryň biri gidrofil, beýlekisi bolsa gidrofildir. Şonuň üçin pes konsentrasiýalarda surfaktant suwuň ýüzünde galmaga meýilli bolýar, lipofil (suwdan ýigrenýän) ujy daşaryk seredip, ilki suwuň ýüzüni, ýagny suw-howa serhedini örtýär we şeýdip bu serhetdäki dartgynlylygy azaldýar.

Ýöne, konsentrasiýa bir nokada geçende, surfaktant toparlanyp başlar we misella emele geler we ýüzara dartgynlyk indi pese gaçmaz. Bu konsentrasiýa kritiki misella konsentrasiýasy diýilýär.
 

 
Seraptiw maddalaryň köpürjiklenme ukyby gowy, bu bolsa onuň suw bilen howanyň arasyndaky serhet dartgynlylygyny azaltmak üçin güýçli ukybynyň bardygyny görkezýär we serhet dartgynlylygynyň peselmeginiň netijesinde suwuklyk has köp ýüzleri emele getirýär (bir topar köpürjikleriň umumy ýüz meýdany asuda suwuňkydan has uly).
Seraptiw maddanyň zyýansyzlandyryjy güýji onuň lekeniň ýüzüni çyglap, ony emulsiýalaşdyrmak ukybynda, ýagny ýagy "örtüp", onuň emulsiýalanyp, suwda ýuwulmagyna mümkinçilik bermek ukybyndadyr.
 
Şonuň üçin, surfaktantyň zyýansyzlandyryş ukyby onuň ýag-suw serhedini işjeňleşdirmek ukyby bilen baglanyşyklydyr, köpürjiklendiriş ukyby bolsa diňe suw-howa serhedini işjeňleşdirmek ukybyny görkezýär we ikisi doly baglanyşykly däl. Mundan başga-da, gündelik durmuşymyzda giňden ulanylýan makiýaž aýyrýan serişde we makiýaž aýyrýan ýagy ýaly köpürjiklendirmeýän arassalaýjy serişdeler hem bar, olar hem güýçli zyýansyzlandyryş ukybyna eýedir, ýöne köpük öndürilmeýär we köpük bilen zyýansyzlandyryşyň bir zat däldigi aýdyňdyr.
 
Dürli surfaktantlaryň köpük häsiýetlerini kesgitlemek we barlamak arkaly biz ýokary köpük häsiýetlerine eýe bolan surfaktanty anyk alyp bileris, soňra surfaktantyň ýag aýyrýan güýjüni kesgitlemek we yzygiderlik arkaly biz surfaktantyň hapalanma ukybyny aýyrmaly. Bu birleşmeden soň, dürli surfaktantlaryň artykmaçlyklaryndan doly peýdalanmaly, surfaktantlary has doly we ýokary öndürijilikli etmeli, şeýle hem ýokary arassalaýyş täsirini we ulanmak tejribesini gazanmaly. Mundan başga-da, biz surfaktantyň iş prinsipinden köpügiň arassalaýyş güýji bilen gönüden-göni baglanyşykly däldigini hem düşünýäris we bu düşünjeler şampun ulanylanda öz pikirlerimizi we düşünjelerimizi döretmäge, özümize laýyk önümi saýlamaga kömek edip biler.