Natriý karboksimetilsellulozasynyň (CMC) önümçilik prosesi we ulanylyş çäkleri
Natriý karboksimetilselluloza (KMK) anion, göni zynjyrly, suwda ereýän sellýuloza efiri bolup, himiki modifikasiýa arkaly tebigy sellýuloza we hlorosirke kislotasynyň türemesidir. Onuň suw ergini goýaltmak, plýonka emele getirmek, baglamak, suwy saklamak, kolloid gorag, emulsiýalaşdyrmak we suspenziýa etmek funksiýalaryna eýedir we flokulýant, helatlaşdyryjy agent, emulgator, goýaldyjy, suwy saklaýjy agent, ölçeg beriji agent, plýonka emele getiriji material we ş.m. hökmünde ulanylyp bilner, ol iýmit, derman, elektronika, pestisidler, deri, plastmassa, çap etmek, keramika, gündelik himiýa senagatynda we beýleki ugurlarda giňden ulanylýar.
Natriý karboksimetilselluloza, adatça, poroşok görnüşli gaty maddadyr, käte granulaly ýa-da süýümli, ak ýa-da açyk sary reňkde, ýörite ysly däl, makromolekulýar himiki maddadyr, güýçli çyglylyga eýedir, suwda ereýär we ýokary açyklyk bilen ýapyşykly ergin emele getirýär. Etanol, efir, hloroform we benzol ýaly umumy organiki erginlerde eremeýär, ýöne suwda ereýär we gönüden-göni suwda ereýär, deňeşdirme boýunça haýal, ýöne ereýänligi henizem örän ýokary we suw ergininiň belli bir ýapyşyklygy bar. Gaty madda umumy gurşawda has durnuklydyr, sebäbi ol belli bir suw siňdirişine we çyglylyga eýedir, gurak gurşawda uzak wagtlap saklanyp bilner.
① Önümçilik prosesi
1. Suw serişdesi usuly
Suw-kömür prosesi natriý karboksimetilsellýulozasynyň senagat taýýarlanyşynda has irki önümçilik prosesidir. Bu prosesde, şekerli sellýuloza we efirleşdiriji agent erkin kislorod oksid ionlaryny öz içine alýan suwly erginde reaksiýa girýär we reaksiýa prosesinde organiki erginlersiz reaksiýa gurşawy hökmünde suw ulanylýar.

2. Eritiji usul
Eritiji usul organiki ergin usuly bolup, suwy organiki ergin bilen reaksiýa serişdesi hökmünde çalşyrmak üçin suw serişdesi usuly esasynda işlenip düzülen önümçilik prosesidir. Organiki erginde aşgarly sellýuloza we monohlorosirke turşusynyň aşgarlanmagy we efirleşdirilmegi prosesi. Reaksiýa serişdesiniň mukdaryna görä, ony ýugurmak usulyna we ýüzmek şlamy usulyna bölmek bolýar. Pulpa usulynda ulanylýan organiki ergin mukdary ýugurmak usulyndan has köp we ýugurmak usulynda ulanylýan organiki ergin mukdary selýuloza mukdarynyň göwrüm agramynyň gatnaşygyna deňdir, pulpa usulynda ulanylýan organiki ergin mukdary bolsa selýuloza mukdarynyň göwrüm agramynyň gatnaşygyna deňdir. Natriý karboksimetil sellýuloza ýüzmek şlamy usuly bilen taýýarlanylanda, reaksiýa gaty jisimleri ulgamda şlam ýa-da suspenziýa ýagdaýynda bolýar, şonuň üçin ýüzmek şlamy usulyna suspenziýa usuly hem diýilýär.

3. Süýüm usuly
Süýji usul natriý karboksimetil sellýulozasyny öndürmegiň iň täze tehnologiýasydyr. Süýji usul diňe bir ýokary arassalykly natriý karboksimetil sellýulozasyny öndürmek bilen çäklenmän, eýsem ýokary orunbasarlyk derejesi we deň orunbasarlykly natriý karboksimetil sellýulozasyny hem öndürip bilýär. Süýji usulynyň önümçilik prosesi takmynan aşakdaky ýaly: poroşoka öwrülen pagta sellýulozasy izopropil spirti bilen enjamlaşdyrylan dik şelleýji maşyna iberilýär we garyşdyrylanda goşulan natriý gidroksid ergini şelleýji edilýär we şelleýji temperatura takmynan 20 ℃ bolýar. Şelleýjileşdirilenden soň, material dik efirleýji maşyna pompalanýar we hlorosirke kislotasynyň izopropil spirt ergini goşulýar we efirleýji temperatura takmynan 65 ℃ bolýar. Önümiň ulanylyşynyň we hil talaplaryna laýyklykda, şelleýji konsentrasiýasy, şelleýji wagt, efirleýji agentiň mukdary we efirleýji wagt we beýleki proses parametrleri sazlanyp bilner.
2 Ulanylyş çägi
1. CMC diňe bir iýmit ulanylyşynda gowy emulsiýalaşdyryjy stabilizator we goýaldyjy däl, eýsem ajaýyp doňdurma we ereme durnuklylygyna eýedir we önümiň tagamyny gowulandyryp we saklama wagtyny uzaldyp biler.
2. Ýuwujy serişdäde, CMC hapalanmaga garşy gaýtadan çökme serişdesi hökmünde ulanylyp bilner, esasanam gidrofob sintetiki süýümli mata hapalanmaga garşy gaýtadan çökme täsiri üçin, karboksimetil süýümden has gowy.
3. Nebiti burawlamakda nebit guýularyny goramak üçin palçyk stabilizatory, suw saklaýjy serişde hökmünde ulanylyp bilner, her bir nebit guýusynyň möçberi ýalpak guýular üçin 2 ~ 3t, çuň guýular üçin 5 ~ 6t.
4. Dokma senagatynda ölçeg agenti, çap etmek we boýamak üçin şlam goýaldyjy, dokma çap etmek we berkitmek üçin ulanylýar.
5. Örtüjiniň çökmegine garşy serişde, emulgator, dispersant, deňleşdiriji serişde, ýelimleýji hökmünde ulanylýar, boýagyň gaty bölegini erijide deň paýlap, boýagyň uzak wagtlap gatlaklanmagyna ýol bermeýär, şeýle hem şpaklewkada hem ulanylýar.
6. Kalsiý ionlaryny aýyrmakda flokulýant hökmünde natriý glýukonatdan has netijeli, kation alyş-çalyş hökmünde bolsa alyş-çalyş kuwwaty 1,6 ml/g çenli.
7. Kagyz senagatynda kagyz ölçeg agenti hökmünde ulanylýan kagyz we ýag garşylygynyň gurak we çyglyk berkligini, syýanyň siňdirilişini we suwa garşylygyny ep-esli gowulandyryp biler.
8. Kosmetikada gidrosol hökmünde, diş pastasynda goýaldyjy serişde hökmünde ulanylýan onuň dozasy takmynan 5% -e deňdir.
Karboksimetil sellýuloza (CMC) lomaý satuwy | EVERBRIGHT (cnchemist.com)













