PAC-yň ýylylyk elektrik stansiýasynyň suwuny arassalamakda ulanylyş täsiri

1. Makiýaž suwuny öňünden arassalamak

Tebigy suw howdanlarynda köplenç palçyk, toýun, gumus we beýleki asma maddalar we kolloid garyndylar, şeýle hem bakteriýalar, kömelekler, suw otlary, wiruslar we beýleki mikroorganizmler bar, olar suwda belli bir durnuklylyga eýedir, suwuň bulanyşygynyň, reňkiniň we ysynyň esasy sebäbidir. Bu artykmaç organiki maddalar ion çalşyjysyna girýär, smolany hapalaýar, smolanyň alyş-çalyş ukybyny peseldýär we hatda duzsuzlandyryş ulgamynyň hapa suwlarynyň hiline täsir edýär. Koagulýasiýa bilen arassalamak, çökündileri arassalamak we süzgüç bilen arassalamak esasy maksat hökmünde bu garyndylary aýyrmakdyr, şonuň üçin suwdaky asma maddalaryň mukdary 5mg/L-den az azaldylýar, ýagny arassalanan suw almakdyr. Bu suwy öňünden arassalamak diýilýär. Öňünden arassalamakdan soň, suw diňe suwdaky ereýän duzlar ion çalşygy arkaly aýrylanda we suwdaky ereýän gazlar gyzdyrmak ýa-da sorujy bilen ýa-da üflemek arkaly aýrylanda, gazan suwy hökmünde ulanylyp bilner. Eger bu garyndylar ilki aýrylmasa, soňraky arassalamak (duzsuzlandyrmak) amala aşyrylyp bilinmez. Şonuň üçin suwuň koagulýasiýa bilen arassalanmagy suwy arassalamak prosesinde möhüm halkadyr.

Termal elektrik stansiýasynyň öňünden arassalamak prosesi aşakdaky ýaly: çig suw → koagulýasiýa → çökündi we arassalaýyş → süzgüçden geçirmek. Koagulýasiýa prosesinde giňden ulanylýan koagulýantlar polialýumin hlorid, poliferrik sulfat, alýumin sulfat, demir trihlorid we ş.m. Aşakda esasan polialýumin hloridiň ulanylyşy görkezilýär.

PAC diýlip atlandyrylýan polialýumin hlorid çig mal hökmünde alýumin külüne ýa-da alýumin minerallaryna esaslanýar, ýokary temperaturada we belli bir basyşda alýumin bilen reaksiýa arkaly polimer öndürilýär, çig mal we önümçilik prosesi tapawutlydyr, önümiň aýratynlyklary birmeňzeş däl. PAC-yň molekulýar formulasy [Al2(OH)nCI6-n]m, bu ýerde n 1 bilen 5 aralygyndaky islendik bitin san bolup biler, m bolsa 10 klasteriniň bitin sanydyr. PAC gaty we suwuk görnüşde bolýar.

2. Koagulýasiýa mehanizmi

Koagulýantlaryň suwdaky kolloid bölejiklere üç esasy täsiri bar: elektrik neýtrallaşdyrma, adsorbsiýa köprüleri we süpürme. Bu üç täsiriň haýsysynyň esasy täsiri koagulýantyň görnüşine we dozasyna, suwdaky kolloid bölejikleriň tebigatyna we mazmunyna, şeýle hem suwuň pH gymmatyna baglydyr. Polialýumin hloridiň täsir mehanizmi alýumin sulfatynyňky ýalydyr we alýumin sulfatynyň suwdaky häsiýeti Al3+-yň dürli gidrolizlenen görnüşleri öndürmek prosesine degişlidir.

Polialýumin hlorid belli bir şertlerde alýumin hloridiniň gidroliz we Al(OH)3-e polimerleşme prosesinde dürli aralyk önümler hökmünde garalyp bilner. Ol Al3+ gidroliz prosesi bolmazdan, suwda dürli polimer görnüşleri we A1(OH)a(s) görnüşinde gönüden-göni bolýar.

3. Ulanylyşy we täsir ediji faktorlar

1. Suwuň temperaturasy

Suwuň temperaturasy koagulýasiýa bejeriş täsirine aýdyň täsir edýär. Suwuň temperaturasy pes bolanda, koagulýantyň gidrolizi has kynlaşýar, esasanam suwuň temperaturasy 5 ℃-den pes bolanda, gidroliz tizligi haýal bolýar we emele gelen flokulýant boş gurluşly, suwuň mukdary ýokary we ownuk bölejikli bolýar. Suwuň temperaturasy pes bolanda, kolloid bölejikleriň erginleşmesi ýokarlanýar, flokulýasiýa wagty uzak bolýar we çökündi tizligi haýal bolýar. Barlaglar suwuň temperaturasynyň 25 ~ 30 ℃ bolmagynyň has amatlydygyny görkezýär.

2. suwuň pH derejesi

Polialýumin hloridiň gidroliz prosesi H+-iň üznüksiz bölünip çykmagynyň prosesidir. Şonuň üçin dürli pH şertlerinde dürli gidroliz aralyklary bolar we polialýumin hloridiň koagulýasiýa bejergisiniň iň gowy pH bahasy, adatça, 6,5 bilen 7,5 aralygyndadyr. Koagulýasiýa täsiri şu wagt has ýokarydyr.

3. Koagulýantyň dozasy

Goşulan koagulýantyň mukdary ýeterlik bolmadyk ýagdaýynda, akdyrylýan suwdaky galan bulanyklyk has köp bolýar. Suwdaky kolloid bölejikler artykmaç koagulýanty adsorbsiýa edýändigi sebäpli mukdary gaty köp bolanda, kolloid bölejikleriň zarýad häsiýeti üýtgeýär, netijede zyňyndy suwdaky galan bulanyklyk ýene-de ýokarlanýar. Koagulýasiýa prosesi ýönekeý himiki reaksiýa däl, şonuň üçin zerur dozany hasaplama boýunça kesgitläp bolmaýar, ýöne degişli dozany kesgitlemek üçin suwuň anyk hiline görä kesgitlenmelidir; Suwuň hili möwsümleýin üýtgeýän mahalynda dozany degişlilikde düzetmeli.

4. Aragatnaşyk serişdesi

Koagulýasiýa bejergisi ýa-da beýleki çökündi bejergisi prosesinde, suwda belli bir mukdarda palçyk gatlagy bolsa, koagulýasiýa bejergisiniň täsirini ep-esli gowulandyryp bolýar. Ol adsorbsiýa, kataliz we kristallaşma ýadrosy arkaly uly ýüz meýdanyny üpjün edip, koagulýasiýa bejergisiniň täsirini gowulandyryp bilýär.

Koagulýasiýa çökündisi häzirki wagtda suwy arassalamak üçin giňden ulanylýan usuldyr. Polialýumin hlorid senagaty suwy arassalamak üçin flokulýant hökmünde ulanylýar, gowy koagulýant öndürijiligi, uly flokulýant, az doza, ýokary netijelilik, çalt çökündi, giň ulanylyş gerimi we beýleki artykmaçlyklary bilen däp bolan flokulýant bilen deňeşdirilende dozany 1/3 ~ 1/2 azaldyp, çykdajylary 40% tygşytlap bolýar. Klapansyz süzgüç we aktiwleşdirilen kömür süzgüçleriniň işlemegi bilen bilelikde çig suwuň bulanyklygy ep-esli azalýar, duzsuzlaşdyryjy ulgamyň zyňyndy suwunyň hili gowulanýar we duzsuzlaşdyryjy smolanyň çalşyk kuwwaty hem ýokarlanýar we işleýiş çykdajylary azalýar.